19/09/2026 · VietTechies · Biên tập
Theo TechCrunch, các văn phòng gia đình, tổ chức chuyên quản lý tài sản cho những gia đình giàu có, ngày càng tìm cách sở hữu trực tiếp hoặc mua lại cổ phần trên thị trường thứ cấp của các công ty AI hàng đầu, thay vì rót vốn qua quỹ đầu tư mạo hiểm truyền thống. Cách tiếp cận này giúp nhà đầu tư kiểm soát từng khoản nắm giữ tốt hơn, nhưng cũng khiến danh mục tập trung hơn và phải đối mặt với mức giá cao trên thị trường tư nhân.
Nhu cầu dịch chuyển khỏi các quỹ
Djoann Fal, cố vấn văn phòng gia đình kiêm nhà đầu tư tại Atlas Capital, nói với TechCrunch rằng nhà đầu tư đang ưu tiên những công ty AI cụ thể thay cho quỹ không công bố trước danh mục đầu tư, nơi họ góp tiền mà chưa biết quỹ sẽ đầu tư vào doanh nghiệp nào. Theo ông, thế hệ văn phòng gia đình mới cũng có xu hướng chấp nhận rủi ro cao hơn và theo đuổi lợi nhuận nhanh hơn.
Trong khảo sát năm 2026 của UBS với 307 văn phòng gia đình, các khoản đầu tư thay thế, gồm vốn cổ phần tư nhân, vốn mạo hiểm và tín dụng tư nhân, chiếm 42% danh mục trung bình. Một báo cáo của J.P. Morgan Private Bank công bố tháng 2 cho thấy 65% văn phòng gia đình trên toàn cầu dự định ưu tiên đầu tư AI, dù lo ngại về định giá và mức giá giao dịch.
Giao dịch thứ cấp thu hút khoản vốn lớn
Phần lớn hoạt động đang phục hồi diễn ra trên thị trường thứ cấp, nơi nhà đầu tư mua cổ phần từ những người đang nắm giữ. Fal cho biết trong mùa hè, nhiều bên đã tiếp cận ông để tìm cơ hội đầu tư từ 50 triệu đến 100 triệu USD vào Anthropic theo hình thức này. TechCrunch cũng ghi nhận nhu cầu lớn đối với cổ phần OpenAI.
Điểm hấp dẫn là khả năng tiếp cận các công ty tư nhân có thể đã có khách hàng và doanh thu. Tuy nhiên, Fal cho biết một số văn phòng gia đình đang trả mức giá tương đương các vòng gọi vốn sơ cấp trong khi vẫn chịu rủi ro của giao dịch thứ cấp, khiến dư địa tạo ra lợi nhuận vượt trội bị thu hẹp.
Nguồn vốn hàng nghìn tỷ USD
Theo báo cáo của Deloitte, các văn phòng gia đình quản lý 5,5 nghìn tỷ USD tài sản vào năm 2024 và con số này được dự báo đạt ít nhất 9,5 nghìn tỷ USD vào năm 2030. Thay vì phân bổ vốn vào nhiều công ty trong một danh mục đầu tư mạo hiểm, một số tổ chức hiện ưu tiên ít khoản đầu tư hơn nhưng có quy mô lớn hơn vào từng công ty cụ thể.
Đợt bùng nổ trước từng đảo chiều nhanh chóng
Chiến lược này từng đảo chiều khi điều kiện thị trường xấu đi. PwC ghi nhận 17.460 thương vụ của các văn phòng gia đình trên toàn cầu trong năm 2021, với tổng giá trị khoảng 1,05 nghìn tỷ USD. Sau đó, lãi suất tăng và lợi nhuận kém từ một số khoản đầu tư trực tiếp góp phần khiến hoạt động đầu tư trực tiếp và mua bán, sáp nhập giảm 53% trong 18 tháng tính đến cuối năm 2023. Tổng số thương vụ trong nửa đầu năm 2025 xuống mức thấp nhất trong một thập kỷ.
Vì vậy, xu hướng tập trung trở lại vào AI đi kèm rủi ro giảm giá đáng kể. Giá mua ban đầu cao có thể hạn chế lợi nhuận, còn một đợt suy giảm diện rộng trong định giá AI có thể tác động đến cả tài sản tư nhân lẫn thị trường đại chúng. Các văn phòng gia đình được TechCrunch dẫn lời thừa nhận những rủi ro này nhưng vẫn không muốn bỏ lỡ tiềm năng sinh lời của lĩnh vực AI.
Ảnh minh họa do AI tạo.