08/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Ngày 10 tháng 10 năm 2016, Aaron Epstein, đồng sáng lập Creative Market, đã công bố một bài nhìn lại chi tiết về những rào cản cơ học khi chuyển từ một người làm việc độc lập sang vai trò quản lý đội ngũ. Epstein, người từng đưa thị trường tài nguyên thiết kế của mình tham gia khóa W10 của Y Combinator, nhận thấy một nghịch lý phổ biến ở các công ty khởi nghiệp tăng trưởng nhanh: các nhà sáng lập giai đoạn đầu thường gọi được khoản vốn lớn và nhanh chóng xây dựng đội ngũ dù chưa từng có kinh nghiệm quản lý. Khi doanh nghiệp mở rộng quy mô, những nhà sáng lập vốn quen tự tay phát triển sản phẩm sẽ sớm chạm phải một bức tường trong vận hành.
Bẫy mở rộng quy mô của nhà sáng lập lần đầu làm quản lý
Khi các nhà sáng lập giai đoạn đầu chuyển sang làm quản lý, phản xạ tự nhiên của họ là tiếp tục nắm quyền kiểm soát trực tiếp đối với từng công việc. Để khắc phục thói quen này, Epstein chỉ ra một dấu hiệu vận hành rất rõ ràng: khi nhà sáng lập thấy mình thường xuyên phải làm việc muộn hoặc không thể hoàn tất công việc hằng ngày, đó không phải là tín hiệu để làm việc nhiều giờ hơn, mà là lời nhắc trực tiếp rằng họ cần phải ủy quyền trách nhiệm cho các thành viên trong đội ngũ.
Xây dựng tinh thần làm chủ và sẻ chia trách nhiệm
Việc quản lý một tổ chức sản phẩm đang mở rộng đòi hỏi sự giải trình có cấu trúc chứ không phải sự quản lý vi mô. Để loại bỏ tính mơ hồ, Epstein đã thiết lập các vòng phản hồi vận hành rõ ràng: bất cứ khi nào giao việc, cấp lãnh đạo được hướng dẫn phải hỏi rõ "khi nào xong?" và ghi chú theo dõi trực tiếp trên lịch làm việc của mình.
Epstein cũng chi tiết hóa một quy tắc ngôn ngữ nghiêm ngặt trong ứng xử nội bộ. Khi dự án thất bại hoặc trễ hạn, các nhà lãnh đạo được khuyên nên dùng từ "tôi" để tự nhận trách nhiệm về mình. Ngược lại, khi ăn mừng các cột mốc thành công, người quản lý được yêu cầu dùng từ "chúng ta" hoặc xướng tên đích danh những cá nhân đóng góp nhằm tôn vinh thành quả chung. Cấu trúc này vừa trao quyền làm chủ trong vận hành, vừa bảo vệ đội ngũ khỏi những xung đột không đáng có.
Cân bằng giữa vai trò làm chuyên môn và làm quản lý
Sự chuyển dịch từ một người làm chuyên môn kỹ thuật sang nhà quản lý đặt ra một cái bẫy về mặt định lượng trong các tổ chức đang phát triển. Epstein lưu ý rằng khi những nhân sự giỏi chuyên môn được cất nhắc lên vị trí quản lý, bản năng của họ là vừa muốn duy trì năng suất công việc cũ, vừa cố gắng quản lý con người. Việc cố dồn 75% nỗ lực cho công việc chuyên môn song song với 75% nỗ lực cho công tác quản lý sẽ tạo ra mức tải công việc 150% không thể duy trì, dẫn đến hiệu suất sụt giảm ở cả hai mảng.
Để ngăn chặn tình trạng kiệt sức và phân tán tập trung, Epstein nhấn mạnh rằng các nhà lãnh đạo phải chủ động rút bớt nhiệm vụ chuyên môn khỏi các quản lý mới, đồng thời thiết lập cơ cấu chính thức giúp họ ưu tiên hàng đầu cho các trách nhiệm quản lý.
Tăng trưởng dài hạn và sự gắn kết mục tiêu
Để duy trì tỷ lệ giữ chân nhân sự và sự tập trung, Epstein đã thiết lập lịch trình định kỳ cho các buổi thảo luận về định hướng nghề nghiệp. Cứ mỗi sáu tháng, các quản lý được khuyến khích ngồi lại với nhân viên để hỏi xem họ muốn phát triển sự nghiệp ra sao trong hai đến ba năm tới, từ đó kết nối các nhiệm vụ trước mắt của đội ngũ với kế hoạch tích lũy kỹ năng dài hạn.
Những phương pháp quản lý này đã góp phần định hướng Creative Market trải qua thương vụ thâu tóm bởi Autodesk vào năm 2014. Các bài học kinh nghiệm mà Epstein ghi lại sau này đã hỗ trợ đắc lực cho công việc của ông với tư cách là Đối tác Nhóm (Group Partner) tại Y Combinator, giúp các thế hệ nhà sáng lập công nghệ tiếp theo nắm vững cơ chế tổ chức khi mở rộng quy mô khởi nghiệp.
Các khung vận hành của Epstein chứng minh rằng việc mở rộng quy mô một công ty công nghệ đòi hỏi phải xây dựng các hệ thống quản lý song hành với mã nguồn sản phẩm. Bằng cách thay thế sự giám sát mang tính bộc phát bằng cơ chế giải trình gắn liền với lịch làm việc, giới hạn khối lượng công việc rõ ràng và định hướng nghề nghiệp chủ động, các nhà sáng lập có thể biến tài năng cá nhân thành một tổ chức phát triển bền vững.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Advice for New Managers