05/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Năm 1979, Norman Sirotek mua một chiếc máy tính Apple II cho nhà máy sản xuất nhựa công nghiệp của gia đình tại Ogdensburg, New York, với mục đích tối ưu hóa việc quản lý hàng tồn kho văn phòng. Theo trang tin The Digital Antiquarian, doanh nghiệp gia đình này có gốc rễ sâu xa từ châu Âu thời hậu chiến. Sau những biến động chính trị hậu Thế chiến II, Frederick Sirotek đã rời Tiệp Khắc vào năm 1948 và thành lập công ty Tech-Resin Canada. Sau đó, gia đình mở rộng hoạt động sang vùng phía bắc bang New York và thành lập Sir-Tech Canada cùng Sir-Tech USA để phục vụ cho mảng sản xuất hóa chất.
Phát triển ứng dụng Info-Tree và Software Galore
Sự xuất hiện của chiếc Apple II tại văn phòng Ogdensburg đã làm thay đổi hoàn toàn hoạt động hằng ngày của gia đình. Thay vì chỉ dựa vào các phần mềm thương mại để lưu trữ hồ sơ, Robert Sirotek, em trai của Norman, đã tự học lập trình trên chiếc máy vi tính mới này. Robert đã viết một ứng dụng cơ sở dữ liệu tùy chỉnh mang tên Info-Tree nhằm quản lý hồ sơ kinh doanh và theo dõi hàng tồn kho cho nhà máy nhựa. Trải nghiệm này khiến Robert nhận ra phần mềm máy vi tính sở hữu tiềm năng thị trường vượt xa việc phục vụ quản trị nội bộ. Do đó, Robert Sirotek đã hợp tác với Janice Wood để thành lập Software Galore, một doanh nghiệp chuyên phân phối phần mềm và tiếp thị các ứng dụng tự phát triển.
Kết nối với các lập trình viên Đại học Cornell
Thông qua các hội nhóm yêu thích máy tính tại địa phương, Robert Sirotek đã kết nối với Andrew Greenberg và Robert Woodhead, hai sinh viên đại học tại Đại học Cornell. Greenberg và Woodhead lúc đó đang hợp tác phát triển phần mềm và đã cùng nhau viết nên một trò chơi nhập vai kỳ ảo phức tạp có tên Dungeons of Despair. Được truyền cảm hứng từ các trò chơi thám hiểm hầm ngục nhiều người chơi trên các máy tính mainframe như hệ thống PLATO, hai lập trình viên Cornell đang tìm kiếm đối tác để đưa sản phẩm của mình đến với thị trường máy vi tính. Khi xem qua chương trình này, Robert Sirotek nhận thấy phần mềm giải trí này mang lại triển vọng thương mại lớn hơn nhiều so với các công cụ quản lý dữ liệu nội bộ như Info-Tree hay mảng kinh doanh nhựa công nghiệp truyền thống.
Bước ngoặt chuyển hướng sang Sir-tech Software
Greenberg và Woodhead đã dành nhiều tháng để hoàn thiện thiết kế ban đầu, mở rộng mã nguồn cũng như cơ chế chơi. Họ đã biến Dungeons of Despair thành Wizardry: Proving Grounds of the Mad Overlord, một tựa game nhập vai nhiều nhân vật phức tạp được xây dựng dành riêng cho Apple II. Nhận thấy tiềm năng to lớn của trò chơi, gia đình Sirotek đã đưa ra một quyết định kinh doanh mang tính bước ngoặt. Vào mùa xuân năm 1981, họ dừng toàn bộ hoạt động kinh doanh nhựa công nghiệp lâu đời. Gia đình đã tái cơ cấu doanh nghiệp dưới tên gọi Sir-tech Software, dành toàn bộ mặt bằng cơ sở, vốn và nguồn lực quản trị tại Ogdensburg cho việc xuất bản, đóng gói và tiếp thị tựa game máy tính sắp ra mắt.
Đặt nền móng cho thể loại game nhập vai
Bằng việc chuyển hướng doanh nghiệp gia đình từ sản xuất nhựa công nghiệp sang xuất bản phần mềm thương mại, gia đình Sirotek đã góp phần đặt nền móng cho ngành công nghiệp game máy tính cá nhân non trẻ. Bước chuyển mình vào mùa xuân năm 1981 cùng việc phát hành Wizardry: Proving Grounds of the Mad Overlord đã thiết lập nên các cấu trúc thiết kế nền tảng cho thể loại game nhập vai trên máy tính, đồng thời chứng minh cách một doanh nghiệp sản xuất truyền thống có thể chuyển mình thành công sang lĩnh vực xuất bản phần mềm máy tính thời kỳ đầu.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: The Roots of Sir-tech