07/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Trước khi các phần mềm chuyên dụng trên máy tính cá nhân trở thành tiêu chuẩn cho truyền thông điện tử, việc kiểm tra thư từ internet đồng nghĩa với việc truy cập vào các hệ thống dòng lệnh trung tâm. Steve Dorner đã thay đổi hoàn toàn cục diện này khi tạo ra Eudora, một ứng dụng email trực quan góp phần phổ biến thư điện tử trên máy tính cá nhân trên toàn thế giới.
Viết phần mềm tại trung tâm máy tính
Vào năm 1988, Steve Dorner ngồi tại trung tâm máy tính của Đại học Illinois ở Urbana-Champaign và bắt đầu viết 50.000 dòng mã C cho một chương trình trên máy Apple Macintosh. Ở thời điểm đó, việc gửi thư điện tử đòi hỏi người dùng phải đăng nhập trực tiếp vào các máy tính máy chủ trung tâm. Dorner muốn mang công việc quản lý email về màn hình máy tính cá nhân, tương thích với giao diện đồ họa thuận tiện của các hệ điều hành lúc bấy giờ. Lấy cảm hứng từ truyện ngắn "Why I Live at the P.O." của nhà văn Eudora Welty ở tiểu bang Mississippi, ông đặt tên cho phần mềm là Eudora. Được phát hành miễn phí tới công chúng, phiên bản ứng dụng Macintosh ban đầu mang đến một giao diện độc lập trên máy tính cá nhân để xử lý các thông điệp internet.
Qualcomm và bước ngoặt mở rộng đa nền tảng
Năm 1991, công ty truyền thông Qualcomm ở San Diego đã mua bản quyền Eudora từ Đại học Illinois và thuê Dorner tiếp tục phát triển ứng dụng này từ xa ở Illinois. Qualcomm nhận thấy email internet sẽ là yếu tố then chốt thúc đẩy lưu lượng dữ liệu mạng không dây trong tương lai và muốn mở rộng sang lĩnh vực phần mềm ứng dụng. Do phần mềm ban đầu của Dorner chỉ hoạt động độc quyền trên máy tính Apple Macintosh, quản lý dự án John Noerenberg tại Qualcomm đã giao nhiệm vụ cho hai kỹ sư Jeff Beckley và Jeff Gehlhaar xây dựng các phiên bản Eudora dành cho MS-DOS và Windows. Sau khi thử nghiệm nội bộ thành công, Qualcomm đã phát hành Eudora như một sản phẩm thương mại cho người tiêu dùng vào năm 1993, đồng thời mở rộng đội ngũ phát triển lên hơn 50 người.
Thống trị thị trường email internet thời sơ khai
Việc Eudora mở rộng trên nhiều hệ điều hành đã thúc đẩy tốc độ ứng dụng nhanh chóng trong cả thị trường doanh nghiệp lẫn cá nhân. Qualcomm phân phối song song hai phiên bản: một bản miễn phí đi kèm quảng cáo và một bản thương mại trả phí có giá 19,95 USD, sau này tăng lên 65 USD. Theo công ty nghiên cứu thị trường International Data Corp., Qualcomm đã chiếm tới 64,7% tổng doanh thu phần mềm email vào năm 1995. Đến năm 1996, Eudora chạm mốc 18 triệu người dùng, trở thành phần mềm email internet được sử dụng phổ biến nhất thế giới. Ứng dụng này mang đến các tính năng quản lý hòm thư cùng giao diện người dùng đột phá, góp phần thiết lập những tiêu chuẩn cơ bản cho các ứng dụng email trên máy tính cá nhân.
Khép lại hành trình và bảo tồn mã nguồn
Sau 15 năm phát triển, Qualcomm chính thức dừng dự án Eudora vào ngày 11 tháng 10 năm 2006, với bản phát hành cuối cùng là phiên bản 7.1.0.9 cho Windows và 6.2.4 cho Macintosh. Sự gia tăng của các công cụ văn phòng cài sẵn như Microsoft Outlook trong các doanh nghiệp đã làm thay đổi tiêu chuẩn thương mại, khiến Qualcomm quyết định tái cơ cấu hoạt động xung quanh các dòng sản phẩm phần cứng cốt lõi. Để bảo tồn di sản lịch sử của phần mềm, Qualcomm đã chuyển giao quyền sở hữu mã nguồn, thương hiệu và bản quyền Eudora cho Bảo tàng Lịch sử Máy tính. Vào ngày 22 tháng 5 năm 2018, bảo tàng đã công khai bộ mã nguồn này theo giấy phép mã nguồn mở BSD.
Việc công bố 8.651 tệp mã nguồn Windows và 1.433 tệp mã nguồn Macintosh của Eudora giúp lưu giữ toàn bộ kiến trúc nền tảng của một ứng dụng email máy tính thời kỳ đầu. Thông qua việc phát hành trọn bộ mã nguồn theo giấy phép BSD, Bảo tàng Lịch sử Máy tính đảm bảo các nhà nghiên cứu lịch sử phần mềm, các lập trình viên và giới nghiên cứu có thể tiếp cận vĩnh viễn với thiết kế mang tính nền tảng của ứng dụng email này.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.