15/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Tuyên bố bất ngờ của Tổng thống Mỹ Donald Trump về lệnh ngừng bắn năng lượng giữa Nga và Ukraine, đi kèm quyết định dỡ bỏ lệnh trừng phạt đối với dầu diesel của Nga, đã châm ngòi cho một rạn nứt ngoại giao nghiêm trọng với Kiev. Theo các thông tin từ Guardian và Kyiv Independent, các thông báo này được đưa ra mà không có sự tham vấn trước, khiến giới chức và các đoàn đàm phán Ukraine trở tay không kịp. Diễn biến này làm gia tăng mạnh mẽ căng thẳng giữa Washington và Kiev, đặt ra những câu hỏi quan trọng về sự hậu thuẫn từ phương Tây, việc chia sẻ thông tin tình báo và thế lực chiến lược mà Ukraine đang nắm giữ trong cuộc xung đột hiện tại.
Bất ngờ tại Florida và việc đảo ngược lệnh trừng phạt dầu diesel
Hệ lụy ngoại giao càng trở nên trầm trọng hơn trong các cuộc đàm phán tại Florida có sự tham gia của các đại biểu Ukraine cùng các đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner. Các bài báo từ Kyiv Independent nhấn mạnh rằng phái đoàn Ukraine cảm thấy hoàn toàn chưa chuẩn bị trước và bị sốc khi được thông báo về giấy phép chung tạm thời cho phép xuất khẩu dầu diesel của Nga. Mặc dù ông Trump coi việc đảo ngược lệnh trừng phạt là biện pháp nhằm hạ giá nhiên liệu trước thềm bầu cử giữa kỳ sắp tới, các quan chức Ukraine lại nhìn nhận thời điểm và cách thức thực hiện với sự nghi ngờ sâu sắc, cho rằng sự tham gia của họ vào các cuộc đàm phán thực chất đã bị thu hẹp thành một bức bình phong ngoại giao nhằm bật đèn xanh cho cứu trợ kinh tế đối với Moskva.
Va chạm về hạ tầng năng lượng và các yêu cầu tương hỗ
Một điểm bất đồng cốt lõi liên quan đến các quan điểm trái ngược về việc nhắm mục tiêu vào các lưới điện. Ông Trump liên tục yêu cầu Kiev chấm dứt các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa nhằm vào các nhà máy lọc dầu của Nga, với lập luận rằng các hoạt động như vậy làm gián đoạn sản xuất nhiên liệu. Tuy nhiên, cả hai nguồn tin đều lưu ý rằng Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy đã kiên quyết bác bỏ lệnh ngừng bắn đơn phương. Ông Zelenskyy nhấn mạnh rằng bất kỳ lệnh ngừng bắn năng lượng nào cũng phải có tính tương hỗ nghiêm ngặt và được bảo đảm bằng các bảo đảm quốc tế vững chắc, đồng thời chỉ ra rằng lực lượng Nga vẫn đang tiếp tục các cuộc oanh tạc đường không không khoan nhượng nhắm vào cơ sở hạ tầng điện của Ukraine, trong đó có các cuộc tấn công gần đây vào một nhà máy nhiệt điện ở Kharkiv.
Áp lực leo thang và hệ lụy quốc tế
Ngoài những tranh chấp trước mắt về các cuộc tấn công nhà máy lọc dầu, các áp lực bổ sung đã xuất hiện từ Washington. Các quan chức châu Âu được Guardian dẫn lời cho biết Mỹ đã đe dọa dừng các hệ thống mua sắm vũ khí cung cấp cho Ukraine, trong khi các báo cáo khác cho thấy khả năng Mỹ đưa ra các ưu đãi đối với Điện Kremlin, chẳng hạn như giải phóng các tài sản có chủ quyền đang bị đóng băng. Để đáp lại những thay đổi chính sách rộng lớn này và mối đe dọa cận kề về việc giảm chia sẻ thông tin tình báo, ông Zelenskyy đã tiến hành các cuộc tham vấn nhanh chóng với các đối tác quốc tế chủ chốt, bao gồm các nhà lãnh đạo Canada, Anh và các thể chế châu Âu, nhằm củng cố tình đoàn kết và duy trì sức ép lên Moskva.
Phân tích: Sự rạn nứt đối tác này có ý nghĩa gì đối với cuộc xung đột
Sự rạn nứt công khai sâu sắc giữa Washington và Kiev này đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng ngoại giao dễ biến động nhất kể từ khi chiến tranh leo thang. Cốt lõi của tranh chấp vạch trần sự ma sát cơ bản giữa các mệnh lệnh chính trị trong nước của Mỹ — như việc quản lý chi phí nhiên liệu trước thềm bầu cử — với cuộc đấu tranh sinh tồn của Ukraine. Bằng cách yêu cầu Kiev từ bỏ công cụ bất đối xứng hiệu quả nhất của mình chống lại nền kinh tế Nga mà không đảm bảo một sự nhượng bộ tương xứng từ Moskva, chính quyền Mỹ có nguy cơ làm suy giảm nghiêm trọng năng lực phòng thủ của Ukraine. Mối đe dọa cắt đứt việc chia sẻ thông tin tình báo quan trọng và các kênh mua sắm vũ khí đe dọa làm lu mờ và tước vũ khí của lực lượng Ukraine ngay khi Nga gia tăng các chiến dịch ném bom mùa đông tàn khốc nhắm vào hạ tầng dân sự. Đối với Kiev, việc chống lại các điều kiện đơn phương này không chỉ là vấn đề chiến thuật quân sự, mà là nỗ lực ngăn chặn sự đầu hàng núp bóng ngoại giao. Khi các đồng minh quốc tế gấp rút tái khẳng định tình đoàn kết với Ukraine, sự việc này nhấn mạnh một sự chuyển hướng nguy hiểm trong chính sách của phương Tây, nơi việc theo đuổi một thỏa thuận đàm phán nhanh chóng đe dọa trao quyền cho kẻ xâm lược đồng thời xói mòn chính những mối quan hệ đối tác nhằm đảm bảo sự ổn định khu vực.
Ảnh bìa: minh họa do AI tạo, kèm chữ tiêu đề; không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Trump announces partial ceasefire in Ukraine war as Zelenskyy says deal is ‘news to me’ · Exclusive: 'It felt like a trap.' How Ukraine was blindsided by Trump's Putin pivot