23/09/2026 · VietTechies · Biên tập
Nhà sáng lập Generational Partners Van Espahbodi cho rằng các quỹ đầu tư mạo hiểm vốn tập trung vào phần mềm đang mạnh tay chuyển sang công nghệ quốc phòng, hàng không vũ trụ và công nghiệp, dù nhiều quỹ chưa có kinh nghiệm đánh giá nhu cầu vốn, khách hàng hay rủi ro kỹ thuật. Trong cuộc phỏng vấn được Crunchbase News đăng ngày 22/9/2026, ông nhận định xu hướng này một phần đến từ áp lực của các đối tác góp vốn muốn tiếp cận những công ty do cựu nhân sự SpaceX, Palantir và Anduril Industries thành lập.
AI làm thay đổi bài toán chi phí
Espahbodi cho rằng AI đã làm suy yếu quan niệm rằng doanh nghiệp phần mềm mặc nhiên hoạt động hiệu quả hơn doanh nghiệp phần cứng. Theo ông, các phòng thí nghiệm AI tiên phong đã trở nên rất tốn vốn, trong khi thiết kế sản xuất bằng công nghệ số và việc sử dụng linh kiện phổ thông có thể giảm chi phí chế tạo một số sản phẩm vật lý. Ông ưu tiên đầu tư vào những công ty kết hợp năng lực phần mềm, phần cứng đã được kiểm chứng và nhu cầu khách hàng rõ ràng, thay vì các doanh nghiệp phụ thuộc vào đột phá khoa học mới.
Nguồn doanh nhân từ SpaceX
Kể từ khoản đầu tư đầu tiên vào tháng 1/2023, Generational Partners đã rót vốn vào 14 công ty thuộc các lĩnh vực hạ tầng công nghiệp, sản xuất, năng lượng và khử mặn nước. Espahbodi nêu bật những nhà sáng lập vận dụng kinh nghiệm từ SpaceX vào xử lý nước phi tập trung, tàu hàng hải tự động và hệ thống sản xuất. Ông xem đây là các ví dụ về việc phần mềm và công nghệ truyền thông thay đổi cách những ngành công nghiệp vật lý hiện hữu vận hành, chứ không loại bỏ các thách thức vốn có của phần cứng.
Nhu cầu đầu tư kéo theo rủi ro định giá
Theo Espahbodi, các quỹ tài trợ, quỹ từ thiện, quỹ hưu trí, văn phòng quản lý tài sản gia đình và giới đầu tư giàu có đang thúc đẩy các nhà quản lý quỹ tham gia làn sóng công nghệ cứng. Ông cho biết một số startup huy động những khoản vốn lớn không chỉ để phát triển tài sản trí tuệ mà còn để mua lại doanh nghiệp khác, khiến ranh giới giữa đầu tư mạo hiểm và vốn cổ phần tư nhân ngày càng mờ đi.
Ông cũng cảnh báo rằng các quỹ không am hiểu thị trường quốc phòng và công nghiệp có thể khó phân biệt doanh nghiệp có nền tảng bền vững với thương vụ được thúc đẩy bởi tâm lý chạy theo xu hướng. Espahbodi tuyên bố một số quỹ đầu tư mạo hiểm lớn đang rót vốn với mức định giá quá cao vào những công ty chưa làm ra sản phẩm nào. Tuy nhiên, cuộc phỏng vấn không nêu mức định giá hay trường hợp cụ thể để minh họa cho nhận định này.
Nhân lực quan trọng hơn vị trí gần khách hàng
Espahbodi xem Nam California, đặc biệt là El Segundo, là thị trường nhân lực trung tâm cho sự hội tụ giữa hàng không vũ trụ, sản xuất và phần mềm. Dù ở gần các cơ quan mua sắm của chính phủ có thể giúp doanh nghiệp hiểu nhu cầu, ông cho rằng startup nên chọn địa điểm chủ yếu dựa trên nguồn kỹ sư và nhân lực sản xuất. Các công ty cũng nên duy trì định hướng thương mại, thay vì tổ chức toàn bộ hoạt động xoay quanh hợp đồng chính phủ.
Ảnh minh họa do AI tạo.
Nguồn: As Software VCs Chase SpaceX Alumni, A Defense Tech Veteran Warns Of ‘Tourists And FOMO’