20/09/2026 · VietTechies · Biên tập
Jonathan Kanter, cựu lãnh đạo cơ quan chống độc quyền thuộc Bộ Tư pháp Mỹ, cho rằng các công ty AI hàng đầu không cần được miễn trừ luật cạnh tranh để xử lý rủi ro an toàn. Trong cuộc phỏng vấn với chương trình Decoder của The Verge, ông lập luận rằng quy định chống độc quyền hiện hành vẫn cho phép các bên phối hợp chính đáng về bảo mật, đồng thời hạn chế những thỏa thuận có thể làm suy giảm cạnh tranh.
Bảo đảm an toàn mà không lập liên minh hạn chế cạnh tranh
Các phòng thí nghiệm AI như OpenAI, Anthropic và Google DeepMind đã nêu lo ngại về tốc độ phát triển mô hình, trong khi nhiều lãnh đạo ngành kêu gọi ban hành quy định và tăng cường phối hợp. Cuộc tranh luận này làm xuất hiện các cáo buộc rằng cơ chế miễn trừ có thể tạo điều kiện để doanh nghiệp thao túng cơ quan quản lý, giảm áp lực cạnh tranh hoặc gây bất lợi cho những mô hình trọng số mở có chi phí thấp hơn.
Kanter phân biệt việc chia sẻ thông tin về các mối đe dọa với thỏa thuận tập thể nhằm làm chậm quá trình phát triển. Theo ông, doanh nghiệp có thể xây dựng cơ chế trao đổi dữ liệu về bot độc hại và các rủi ro bảo mật khác mà không cần sự bảo vệ đặc biệt khỏi luật chống độc quyền. Tuy nhiên, một thỏa thuận nhằm hạn chế cạnh tranh có thể bị cơ quan chống độc quyền xem xét.
Trách nhiệm đối với tác nhân AI
Kanter cũng cho rằng nhà phát triển phải chịu trách nhiệm khi sản phẩm hoặc tác nhân AI của họ gây thiệt hại, kể cả trường hợp tác nhân xâm nhập hệ thống của bên khác. Ông xem các nguyên tắc hiện hành về trách nhiệm sản phẩm và trách nhiệm doanh nghiệp là những công cụ có thể áp dụng, đồng thời ủng hộ Quốc hội Mỹ làm rõ cách các quy định này được áp dụng cho công ty AI.
Quan điểm này đặt trách nhiệm trước mắt lên các nhà phát triển trong việc làm cho hệ thống an toàn hơn, thay vì coi tốc độ đổi mới là lý do để trì hoãn nghĩa vụ. Kanter nói rằng sự chưa rõ ràng của quy định tương lai không miễn cho doanh nghiệp trách nhiệm xử lý những rủi ro mà chính họ đã gắn với sản phẩm của mình.
Khoảng trống liên bang và vai trò của các bang
Kanter chỉ trích Quốc hội Mỹ vì chưa thiết lập các tiêu chuẩn an toàn AI cơ bản và chế tài tương ứng, khiến tòa án cùng những học thuyết trách nhiệm pháp lý hiện hành phải đảm nhận một phần khuôn khổ quản lý. Ông cũng nhận định chính quyền các bang đang hành động tích cực hơn và phản đối đề xuất cấm các bang quản lý AI trong 10 năm, trong khi chính quyền liên bang chưa ban hành quy định thực chất của riêng mình.
Sự đồng thuận vượt qua ranh giới chính trị
Sự phản đối đối với cơ chế miễn trừ chống độc quyền dành riêng cho AI đã xuất hiện ở nhiều phía trong chính trường Mỹ. Cuộc phỏng vấn đề cập việc David Sacks, cựu cố vấn AI của Tổng thống Donald Trump, chia sẻ với thái độ đồng tình các bình luận của Lina Khan, cựu Chủ tịch Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ. Khan cho rằng luật chống độc quyền hiện hành đã cho phép sự phối hợp phù hợp về bảo mật. Kanter xem diễn biến này là một phần của mối quan tâm đang gia tăng trở lại về tình trạng quyền lực tập trung trong ngành công nghệ.
Ảnh minh họa do AI tạo.
Nguồn: Does AI need an antitrust exemption so it doesn’t kill everyone????