10/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Chiến lược đầu tư mạo hiểm vào phần mềm doanh nghiệp đang trải qua bước chuyển mình sâu sắc khi trí tuệ nhân tạo tái định hình cấu trúc sản phẩm và biên lợi nhuận kinh doanh. Touring Capital, quỹ đầu tư mạo hiểm có trụ sở tại San Francisco được thành lập bởi các cựu nhân sự đến từ M12, SoftBank Vision Fund và Qualcomm Ventures, đã hoàn tất quỹ đầu tay vượt mức đăng ký trị giá 330 triệu USD vào năm 2025 nhằm hỗ trợ các nhà phát triển phần mềm AI giai đoạn đầu. Theo bà Priya Saiprasad, Giám đốc điều hành của quỹ, việc đánh giá các ứng dụng doanh nghiệp hiện đại đòi hỏi phải vượt qua các chỉ số phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) tiêu chuẩn như doanh thu định kỳ hàng năm (ARR), biên lợi nhuận gộp và tỷ lệ giữ chân doanh thu thuần để phân tích sâu hơn về mức độ sử dụng quy trình làm việc cũng như hiệu quả chi phí.
Tái định hình các chỉ số vượt ngoài doanh thu định kỳ hàng năm
Trước đây, các công ty khởi nghiệp phần mềm doanh nghiệp thường được định giá dựa trên giá trị hợp đồng định kỳ và khả năng mở rộng số lượng tài khoản người dùng. Tuy nhiên, phần mềm AI có khả năng tự vận hành công việc và áp dụng mô hình định giá dựa trên mức độ sử dụng đã đặt ra thách thức cho các công cụ đánh giá truyền thống này. Bà Saiprasad nhấn mạnh rằng tăng trưởng doanh thu tổng thể có thể che đậy những rủi ro vận hành tiềm ẩn, chẳng hạn như rủi ro rời bỏ ẩn (latent churn) — tình trạng khách hàng vẫn duy trì hợp đồng trả phí nhưng mức độ sử dụng thực tế hàng ngày lại sụt giảm sau giai đoạn triển khai ban đầu. Do chi phí điện toán hiện đóng vai trò như một khoản chi phí nhân lực thường xuyên, giới đầu tư đang ưu tiên các chỉ số ở cấp độ đơn vị như cường độ quy trình làm việc, hệ số nhân hiệu suất, doanh thu trên mỗi nhân viên đã điều chỉnh và lợi nhuận gộp có tính đến đòn bẩy chi phí điện toán.
Xây dựng thế phòng thủ trong các quy trình chuyên biệt theo ngành
Khi các mô hình nền tảng của bên thứ ba ngày càng phổ biến, lợi thế phòng thủ lâu dài cho các startup AI chuyên biệt theo ngành (vertical AI) sẽ phụ thuộc vào mức độ tích hợp sâu với ngành thay vì tính độc quyền của mô hình cốt lõi. Lợi thế cạnh tranh bền vững đến từ việc gắn chặt vào quy trình làm việc của khách hàng, bánh đà dữ liệu liên tục, khả năng tích hợp hệ thống sâu và niềm tin của người dùng. Các công ty trong danh mục đầu tư của Touring Capital như Numa (tự động hóa vận hành đại lý ô tô) và Daloopa (tổ chức tập dữ liệu nghiên cứu tài chính) là minh chứng cho thấy sự chuyên môn hóa theo ngành có thể tái cấu trúc quy trình làm việc ra sao. Những ứng dụng AI có khả năng đảm nhận hoàn toàn các tác vụ vận hành phức tạp giúp nhà cung cấp tiếp cận được ngân sách nhân sự tổng thể của doanh nghiệp, thay vì chỉ cạnh tranh trong khoản ngân sách chi cho phần mềm CNTT truyền thống.
Nhu cầu hạ tầng và bức tranh đầu tư phân hóa hai cực
Bên cạnh các ứng dụng chuyên ngành, chiến lược đầu tư mạo hiểm cũng đang nhắm vào những điểm nghẽn quan trọng về phần cứng và triển khai. Các khoản đầu tư của Touring Capital bao gồm Infinity, đơn vị tự động hóa phần mềm cần thiết để chạy các mô hình AI trên nhiều loại chip phần cứng khác nhau, và Parasail, nền tảng AI Supercloud hỗ trợ các nhà phát triển quản lý nguồn cung suy luận và huấn luyện cho agent. Đồng thời, môi trường vốn đầu tư mạo hiểm đang dần phân hóa theo mô hình quả tạ, trong đó dòng vốn dồi dào tập trung vào giai đoạn hạt giống ban đầu và các doanh nghiệp lớn đã dẫn đầu thị trường. Sự thay đổi cấu trúc này tạo áp lực lớn lên các startup ở giai đoạn giữa như Series B và Series C, nơi đà tăng trưởng nhanh ban đầu đẩy kỳ vọng lên quá cao, đòi hỏi nhà sáng lập phải tập trung vào các nền tảng kinh tế bền vững.
Ý nghĩa của sự chuyển dịch đối với các nhà sáng lập doanh nghiệp
Sự tiến hóa trong các tiêu chuẩn đánh giá của giới đầu tư mạo hiểm đánh dấu một giai đoạn trưởng thành của thị trường phần mềm doanh nghiệp, nơi tiềm năng kỹ thuật phải chuyển hóa thành hiệu quả vận hành có thể kiểm chứng. Đối với các nhà sáng lập, việc chuyển từ mô hình cấp phép theo tài khoản sang thực thi dựa trên kết quả đòi hỏi phải điều chỉnh mô hình định giá gắn liền với giá trị mang lại cho khách hàng. Nếu chỉ xây dựng một giao diện người dùng đơn giản phía trên các mô hình nền tảng bên ngoài, startup sẽ dễ gặp rủi ro khi các tính năng nhanh chóng bị bắt chước. Nguồn lợi thế bền vững chỉ đến khi sản phẩm được tích hợp sâu vào quy trình cốt lõi của khách hàng, giúp duy trì mối quan hệ gắn kết ngay cả khi mô hình AI bên dưới thay đổi.
Bên cạnh đó, cấu trúc chi phí phụ thuộc vào điện toán khiến tăng trưởng doanh thu ấn tượng không còn đảm bảo cho sự ổn định tài chính lâu dài. Những startup phụ thuộc nhiều vào quy trình suy luận đắt đỏ mà không chứng minh được khả năng thay thế lao động hoặc nhân bội năng suất rõ rệt sẽ đối mặt với nguy cơ suy giảm biên lợi nhuận khi quy mô sử dụng tăng lên. Trong bối cảnh nguồn vốn giai đoạn giữa ngày càng khắt khe, thành công trên thị trường sẽ ưu ái các công ty chứng minh được quyền sở hữu quy trình làm việc thực sự, duy trì kiểm soát chi phí chặt chẽ và giữ chân khách hàng bền vững.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Priya Saiprasad, General Partner at Touring Capital – Interview Series · Touring Capital – Investing in the next-generation of software companies