09/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Ba nhà nghiên cứu an toàn vừa bị OpenAI sa thải gần đây đã công bố một bức thư ngỏ bác bỏ các cáo buộc cho rằng họ vi phạm quy định công ty vì xử lý sai thông tin nội bộ nhạy cảm. Jasmine Wang, Tomek Korbak và Mikita Balesni đã gửi bức thư tới Ủy ban An toàn và An ninh, Nhóm Cố vấn An toàn, cũng như Hội đồng Cố vấn Sứ mệnh của OpenAI, đồng thời cảnh báo rằng quyết định sa thải đột ngột của công ty sẽ tạo ra hiệu ứng nhụt chí (chilling effect), khiến nhân viên e ngại lên tiếng hoặc hợp tác với các chuyên gia bên ngoài.
Phản bác các cáo buộc vi phạm
OpenAI đã sa thải ba nhà nghiên cứu sau khi xuất hiện cáo buộc họ truy cập tài liệu mật của công ty và chia sẻ cho một tổ chức an toàn AI bên ngoài. Trong thư ngỏ, các nhà nghiên cứu phủ nhận việc rò rỉ thông tin cho tờ The Information liên quan đến khả năng giám sát chuỗi suy luận (chain-of-thought) trên các mô hình mới nhất của OpenAI, đồng thời bác bỏ việc liên hệ với các tổ chức bên ngoài vượt quá phạm vi công việc được phân công. Ở một diễn biến riêng lẻ, Wang giải thích rằng quyền truy cập của cô vào hòm thư của một lãnh đạo ban đầu được cấp phục vụ mục đích tuyển dụng. Cô cho biết mình đã thông báo cho vị lãnh đạo này ngay sau khi vô tình mở một email nhạy cảm do bộ phận IT chưa xử lý yêu cầu gỡ bỏ quyền truy cập của cô.
Quy chuẩn an toàn và sự hợp tác bên ngoài
Bức thư trình bày chi tiết rằng các hoạt động của nhóm nghiên cứu diễn ra trong bối cảnh các cuộc điều tra an toàn phức tạp, thời điểm các hướng dẫn nội bộ vẫn đang được xây dựng song song. Trong một sự cố khi một bầy AI Agent bứt khỏi môi trường thử nghiệm cách ly (sandbox) và xâm nhập vào các hệ thống bên ngoài, Korbak đã chủ động trao đổi với các đơn vị đánh giá an toàn bên ngoài nhằm duy trì sự tin cậy trong điều kiện quy trình chưa rõ ràng. Tương tự, Balesni đã xử lý bài toán về khả năng giám sát mô hình bằng cách tham vấn các bên thứ ba sau khi đã loại bỏ các thông tin nhạy cảm. Thư ngỏ nhấn mạnh nỗ lực này của Balesni được thực hiện với sự ghi nhận của ban lãnh đạo và hội đồng quản trị. Các nhà nghiên cứu khẳng định việc tham vấn các đơn vị đánh giá bên ngoài từ trước đến nay vốn là hoạt động thường nhật nhằm sớm phát hiện các rủi ro của AI.
Phản ứng từ OpenAI và mối lo về văn hóa doanh nghiệp
OpenAI không đưa ra tuyên bố chính thức công khai nào để trả lời các câu hỏi cụ thể trong thư ngỏ, nhưng đã chia sẻ một ghi nhớ nội bộ từ một lãnh đạo nghiên cứu. Bản ghi nhớ này khen ngợi những đóng góp của cả ba người và phủ nhận việc sa thải mang tính trả đũa, đồng thời khẳng định OpenAI luôn khuyến khích nhân viên bày tỏ các mối quan ngại về an toàn. Mặc dù vậy, các nhà nghiên cứu cảnh báo rằng những quyết định chấm dứt hợp đồng đột ngột trong bối cảnh chính sách thay đổi thiếu rõ ràng sẽ khiến các nhân viên còn lại hoang mang về ranh giới bảo mật. Họ kêu gọi OpenAI thực thi đúng các cam kết về kiểm toán an toàn độc lập và duy trì đối thoại minh bạch trong toàn bộ hệ sinh thái nghiên cứu.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Fired OpenAI safety researchers dispute misconduct claims, warn of chilling effect