VietTechiesHIỂU CÔNG NGHỆ. MỞ GÓC NHÌN.
☰ Chuyên mục

Điều chỉnh doanh thu 50 tỷ USD của OpenAI làm lộ rõ khác biệt kế toán và gây áp lực lên thị trường

11/10/2026 · VietTechies · Biên tập

Một chiếc cân bằng nhựa acrylic màu xanh ngọc lam trong suốt đặt ở trung tâm, cân một nhóm khối lập phương thủy tinh màu vàng kim phát sáng đối lập với một khối đá màu xám đậm nặng nề.
Ảnh minh họa do AI tạo.

OpenAI đã cập nhật dự báo tài chính, ghi nhận tốc độ doanh thu quy năm (annualized revenue run rate) đạt khoảng 50 tỷ USD vào cuối tháng 9 năm 2026, giảm so với các báo cáo trước đó từng đưa ra con số gần 70 tỷ USD. Con số điều chỉnh này, vốn được Financial Times đưa tin đầu tiên và CNBC xác nhận, làm nổi bật sự khác biệt căn bản trong cách các nhà phát triển trí tuệ nhân tạo lớn ghi nhận doanh thu khi bán dịch vụ thông qua các nền tảng đối tác. Trong khi các ước tính từ 68 tỷ đến 70 tỷ USD trước đó đại diện cho tổng giá trị hóa đơn khách hàng thanh toán trên mọi kênh phân phối, tốc độ doanh thu thực tế được ghi nhận của OpenAI lại phản ánh phần doanh thu thuần mà công ty nhận được theo các quy tắc kế toán GAAP chuẩn mực của Mỹ.

Khác biệt kế toán làm mờ bức tranh so sánh hiệu quả giữa các công ty AI hàng đầu

Khoảng cách mang tính cấu trúc giữa OpenAI và đối thủ Anthropic xuất phát từ các chiến lược ghi nhận doanh thu khác nhau được phép theo hướng dẫn GAAP của Mỹ. Theo thông tin từ Axios và Financial Times, Anthropic ghi nhận toàn bộ số tiền khách hàng thanh toán khi mua dịch vụ qua các đối tác hạ tầng đám mây là doanh thu gộp, sau đó hạch toán phí trả cho nhà cung cấp đám mây vào chi phí hoạt động. Ngược lại, OpenAI chỉ ghi nhận phần doanh thu thuần giữ lại cho một số giao dịch qua đối tác. Sự chênh lệch trong phương pháp kế toán này đã tạo ra một sự so sánh dễ gây hiểu lầm, khi Anthropic từng báo cáo vượt mốc 65 tỷ USD doanh thu quy năm vào tháng 7 năm 2026.

Dù có sự điều chỉnh về mặt kế toán cơ sở, OpenAI khẳng định với các nhà đầu tư rằng đà tăng trưởng thương mại cốt lõi của họ vẫn rất mạnh mẽ. Theo CNBC và Bloomberg, OpenAI đã ghi nhận mức tăng tổng doanh thu quy năm 77% trong quý 3 năm 2026, nhờ mức tăng đột biến 107% từ mảng doanh nghiệp. Công ty vẫn duy trì mục tiêu đạt ít nhất 70 tỷ USD doanh thu quy năm vào cuối năm 2026. Dữ liệu công bố tại sự kiện DevDay cho thấy ChatGPT hiện đạt hơn 1,2 tỷ người dùng hoạt động hàng tuần, cùng 35 triệu người dùng hàng tuần trên các nền tảng ChatGPT Work và Codex, bên cạnh 2,5 triệu tài khoản doanh nghiệp trả phí.

Biến động thị trường dấy lên nghi vấn về các mức định giá khổng lồ và kế hoạch lên sàn

Việc làm rõ mức doanh thu thuần quy năm của OpenAI đã lập tức châm ngòi cho đợt sụt giảm của cổ phiếu công nghệ và bán dẫn. CNBC đưa tin cổ phiếu Nvidia giảm 3%, Oracle mất gần 6% và CoreWeave giảm gần 8%. Các nhà cung cấp phần cứng khác cũng chịu làn sóng sụt giảm, với Advanced Micro Devices giảm 4%, Broadcom giảm 4%, Intel giảm 5% và Super Micro Computer giảm gần 5%. Đợt bán tháo trên diện rộng này phản ánh mức độ nhạy cảm của thị trường trước các báo cáo tài chính từ các nhà phát triển mô hình tiên phong, vốn là động lực chính thúc đẩy chi tiêu vốn cho phần cứng.

Mặc dù thị trường chứng khoán chao đảo, OpenAI vẫn đang đàm phán một vòng gọi vốn mới nhằm huy động ít nhất 30 tỷ USD với mức định giá trước gọi vốn mục tiêu là 1.400 tỷ USD. Động thái này diễn ra sau vòng gọi vốn 122 tỷ USD hoàn tất vào tháng 3 năm 2026, nâng định giá sau gọi vốn của công ty lên 852 tỷ USD, trong đó Giám đốc Tài chính Sarah Friar xác nhận công ty vẫn dồi dào nguồn vốn. Trong khi đó, kế hoạch niêm yết công khai đang có sự thay đổi trên toàn ngành. OpenAI đã hoãn kế hoạch IPO sang năm 2027 sau những điều chỉnh về tăng trưởng và các cân nhắc về an toàn, bao gồm việc rút lại mô hình GPT-6.1 Astra. Đồng thời, Anthropic đang chuẩn bị IPO với mục tiêu định giá 2.000 tỷ USD, mặc dù chi tiết bản cáo bạch bị rò rỉ do Reuters đăng tải cho thấy mức lỗ thuần 42 tỷ USD năm 2025 trên doanh thu 4.6 tỷ USD, khiến công ty nghiên cứu New Constructs định giá Anthropic ở mức 150 tỷ USD.

Những chênh lệch kế toán tiết lộ điều gì về tính bền vững của nền kinh tế hạ tầng AI

Sự biệt lập giữa tổng giao dịch qua đối tác và doanh thu thuần được ghi nhận cho thấy các cơ chế kế toán có thể làm phức tạp việc đánh giá nền kinh tế AI tạo sinh như thế nào. Do các nhà phát triển mô hình AI chủ chốt phụ thuộc lớn vào các nhà cung cấp dịch vụ đám mây quy mô lớn để phân phối và cung cấp dịch vụ doanh nghiệp, các chỉ số hiệu quả doanh thu đầu nguồn biến động mạnh tùy thuộc vào việc hoa hồng của nền tảng bên thứ ba được tính là chi phí hoạt động hay bị trừ trước khi hạch toán doanh thu. Đối với thị trường đại chúng, việc thiếu các chỉ số chuẩn hóa này tạo ra sự không chắc chắn về định giá, trực tiếp góp phần vào sự sụt giảm mạnh của cổ phiếu bán dẫn và máy chủ sau khi OpenAI cập nhật các chỉ số tài chính. Khi doanh thu quy năm chênh lệch hàng chục tỷ USD chỉ dựa trên vai trò giao dịch, các nhà đầu tư tổ chức gặp thêm khó khăn trong việc xác định liệu các nhà phát triển tiên phong có thể tạo ra dòng tiền cần thiết để biện minh cho các mức định giá hàng nghìn tỷ USD và các cam kết phần cứng liên tục hay không.

Cuối cùng, cuộc tranh luận về hạch toán doanh thu làm nổi bật sự giằng co kéo dài giữa chi phí hạ tầng leo thang và hiệu quả đầu tư thực tế của doanh nghiệp. Cả OpenAI và Anthropic đều gánh trên mình những nghĩa vụ vốn lớn để xây dựng các cụm máy tính chuyên dụng và thu mua các chip gia tốc tiên tiến. Trong khi việc triển khai nhanh chóng ở cấp doanh nghiệp—được thể hiện qua mức tăng trưởng mảng doanh nghiệp 107% theo quý của OpenAI—cho thấy cầu thị trường vẫn duy trì tốt, việc hoãn IPO và các khoản lỗ thuần khổng lồ nhấn mạnh rằng việc mở rộng AI tiên phong vẫn cực kỳ tốn kém về vốn. Khi các vòng gọi vốn tư nhân đạt đến quy mô chưa từng có, thị trường đại chúng và các khách hàng doanh nghiệp sẽ ngày càng ưu tiên sự minh bạch trong báo cáo tài chính và hiệu quả vận hành hơn là những con số doanh thu gộp dự phóng.

Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.

Nguồn: OpenAI revenue keeps surging as company seeks $30 billion in fresh capital · Nvidia, Oracle, other AI stocks sink on OpenAI revenue report