08/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Năm 2005, ở tuổi 19, Sam Altman quyết định rời Đại học Stanford sau hai năm theo học ngành khoa học máy tính để đồng sáng lập Loopt, một ứng dụng di động dựa trên vị trí. Với vai trò giám đốc điều hành (CEO), ông đã huy động thành công hơn 30 triệu USD vốn đầu tư mạo hiểm cho công ty khởi nghiệp này. Mặc dù vậy, giai đoạn đầu trong sự nghiệp điều hành của ông đã sớm xuất hiện những sóng gió nội bộ: trong thời gian ông nắm quyền tại Loopt, hội đồng quản trị công ty đã hai lần tìm cách phế hất vị trí CEO của Altman.
Những cuộc chiến đầu tiên tại Loopt và Y Combinator
Dù Loopt cuối cùng đã được Tập đoàn Green Dot thâu tóm với giá 43,4 triệu USD vào tháng 3 năm 2012, cách Altman chèo lái startup vượt qua các thử thách ban đầu vẫn giúp ông giành trọn niềm tin từ Paul Graham, nhà đồng sáng lập Y Combinator. Đến tháng 2 năm 2014, Graham đã bổ nhiệm Altman kế nhiệm mình giữ chức chủ tịch Y Combinator, đưa vị doanh nhân trẻ lên vị trí lãnh đạo nhà ươm tạo khởi nghiệp hàng đầu Thung lũng Silicon.
Sự trỗi dậy của OpenAI và ChatGPT
Altman tiếp tục mở rộng tầm ảnh hưởng trong lĩnh vực công nghệ tiên tiến khi đồng sáng lập OpenAI vào năm 2015 cùng với các tên tuổi như Greg Brockman và Elon Musk. Ban đầu được thành lập dưới mô hình một phòng thí nghiệm nghiên cứu trí tuệ nhân tạo phi lợi nhuận, tổ chức này hướng tới mục tiêu phát triển các hệ thống AI an toàn. Tháng 3 năm 2019, Altman rời vị trí lãnh đạo tại Y Combinator để đảm nhiệm vai trò giám đốc điều hành toàn thời gian của OpenAI, định hướng phòng thí nghiệm tiến tới quy mô thương mại hóa.
Dưới sự dẫn dắt của ông, OpenAI ra mắt ChatGPT vào tháng 12 năm 2022 như một bản thử nghiệm công khai dựa trên mô hình ngôn ngữ GPT-3.5. Trợ lý trò chuyện này lập tức trở thành một hiện tượng toàn cầu, thu hút hơn một triệu người dùng đăng ký chỉ trong năm ngày đầu tiên. Sự kiện ra mắt không chỉ thúc đẩy làn sóng ứng dụng các công cụ AI tạo sinh ở người tiêu dùng mà còn đưa Altman vào vị trí trung tâm của ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo thế giới.
Cuộc khủng hoảng quản trị trong 5 ngày
Bất chấp đà tăng trưởng thương mại bứt phá của OpenAI, những bất đồng sâu sắc về quản trị nội bộ đã bùng nổ thành một cuộc rạn nứt chấn động vào ngày 17 tháng 11 năm 2023. Hội đồng quản trị OpenAI — gồm nhà đồng sáng lập kiêm nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever cùng Helen Toner, Tasha McCauley và Adam D'Angelo — bất ngờ bãi nhiệm vị trí CEO của Altman. Hội đồng công bố công khai rằng Altman đã không luôn thẳng thắn trong các cuộc trao đổi với các thành viên ban quản trị.
Quyết định này lập tức gây ra biến động dữ dội bên trong công ty. Greg Brockman đã từ chức chủ tịch để thể hiện sự ủng hộ với Altman, trong khi nhà đầu tư chiến lược Microsoft nhanh chóng thông báo kế hoạch chiêu mộ Altman về lãnh đạo một bộ phận nghiên cứu nâng cao mới. Chỉ trong vài ngày, hơn 700 trên tổng số 770 nhân viên của OpenAI đã cùng ký vào một bức thư ngỏ, đe dọa sẽ đồng loạt nghỉ việc nếu hội đồng quản trị không phục chức cho Altman và tự nộp đơn từ chức.
Sự phục chức và tái cấu trúc bộ máy lãnh đạo
Năm ngày sau quyết định sa thải ban đầu, Altman chính thức được phục chức giám đốc điều hành của OpenAI. Cuộc khủng hoảng khép lại với bước tái cấu trúc diện mạo hội đồng quản trị của công ty, khi các thành viên chủ chốt liên quan đến quyết định sa thải rời đi, nhường chỗ cho một hội đồng quản trị mới do Bret Taylor làm chủ tịch.
Việc giải quyết thành công cuộc khủng hoảng quản trị tháng 11 năm 2023 đã định hình lại bộ máy lãnh đạo của OpenAI, vừa thiết lập một ban quản trị mới do Bret Taylor đứng đầu, vừa khẳng định sức ảnh hưởng của tập thể nhân viên như một lực lượng quyết định trong quản trị công nghệ hiện đại. Hành trình của Altman, từ những xung đột quyền lực ban đầu tại Loopt cho đến màn trở lại ngoạn mục tại OpenAI, cho thấy khả năng trụ vững của một nhà điều hành tại các doanh nghiệp công nghệ tăng trưởng siêu tốc phụ thuộc rất lớn vào sự đồng lòng từ lực lượng lao động cùng những liên minh chiến lược vững chắc.
Ảnh đầu bài: minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Sam Altman