08/10/2026 · VietTechies · Biên tập
OpenAI vừa công bố 372 kết quả toán học do một mô hình AI tiên tiến nội bộ tạo ra. Thay vì gửi bài cho các tạp chí khoa học để kiểm duyệt, công ty lựa chọn đăng tải trực tiếp bộ dữ liệu này lên GitHub. Theo OpenAI, mỗi kết quả đều hướng tới việc giải quyết hoặc thúc đẩy tiến trình nghiên cứu các bài toán mở, trải dài từ việc cải tiến thuật toán máy tính cho đến những bước tiến liên quan tới giả thuyết Riemann.
Tự động hóa chứng minh và xác minh bằng máy tính
Trái ngược với dự án Navier-Stokes trước đó của OpenAI vốn đòi hỏi mạng lưới kết hợp từ 10.000 agent, công ty cho biết hầu hết 372 kết quả mới này chỉ xuất phát từ một câu lệnh duy nhất gửi tới một AI Agent. Trung bình, việc khởi tạo mỗi chứng minh tốn khoảng ba giờ điện toán trên dòng mô hình ChatGPT Pro Thinking.
Để giải quyết thách thức trong khâu kiểm duyệt hàng trăm sản phẩm đầu ra tự động, OpenAI cung cấp mã nguồn có thể kiểm tra bằng máy tính trên Lean — một ngôn ngữ lập trình dành riêng cho các chứng minh toán học chính thức. Công ty lưu ý rằng cơ chế xác minh tự động này được thiết kế nhằm giải tỏa điểm nghẽn mà quy trình đánh giá thủ công của con người khó gánh vác nổi trước lượng dữ liệu khổng lồ kể trên.
Phát hành trực tiếp trên GitHub bỏ xa tiến độ tạp chí khoa học
OpenAI chia sẻ các sản phẩm của mình kèm theo nhật ký chỉnh sửa, trích dẫn và tóm tắt quá trình suy luận của mô hình. Việc ưu tiên phát hành qua GitHub thay vì đăng báo khoa học truyền thống đã làm nổi bật sự bất đồng ngày càng lớn giữa tốc độ nghiên cứu do AI tạo ra với quy trình phản biện đồng nghiệp kéo dài trong giới hàn lâm.
Công ty đã tham khảo lỏng lẻo các khuyến nghị từ Nhóm Cố vấn về Toán học và Trí tuệ Nhân tạo thuộc Viện Nghiên cứu Cao cấp (IAS), trong đó có sự tham gia của nhà toán học đoạt giải Fields Timothy Gowers. Tuy nhiên, OpenAI đã vạch rõ ranh giới ngay từ đầu: nhóm cố vấn có thể đưa ra lời khuyên về cách thức truyền thông kết quả, nhưng không được can thiệp vào tiến độ hay quy mô sản xuất các công trình này.
Các nhà toán học cảnh báo về sự chệch hướng bản chất
Dù mã nguồn Lean giúp xác nhận tính chính xác về mặt lô-gíc, nó lại không thể đánh giá liệu một chứng minh toán học có mang lại giá trị tri thức hay góc nhìn sâu sắc nào hay không. Do đó, đợt phát hành này đã nhận về những phản ứng trái chiều từ cộng đồng nghiên cứu, từ sự hào hứng cho đến những phê bình gay gắt.
Trong bức thư ngỏ mang tên "Sự lệch pha nghiêm trọng của AI trong Toán học", 25 nhà toán học từng giành giải Fields cảnh báo rằng việc giải toán tự động có nguy cơ đánh đồng việc tạo ra các phát biểu đơn thuần với sự hiểu biết sâu sắc. Gowers nhận định rằng văn bản toán học có thể bùng nổ vượt khả năng tiếp thu của con người trong vòng một đến hai thập kỷ tới, trong khi Terence Tao — một nhà toán học đoạt giải Fields khác — nhấn mạnh cần hạn chế việc sử dụng công cụ AI khi đào tạo các nhà toán học trẻ nhằm bảo vệ tư duy độc lập của con người.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: OpenAI dumps 372 AI-generated math proofs on GitHub, telling the academic world to keep up