05/10/2026 · VietTechies · Biên tập
Tháng 11 năm 1998, các nhà phát triển tại Caldera Deutschland ở Erlangen, Đức, bắt tay xây dựng Lizard—trình cài đặt hoàn toàn bằng giao diện đồ họa đầu tiên nhằm đơn giản hóa việc thiết lập Linux, cho phép khởi chạy trực tiếp từ phân vùng Microsoft Windows. Nỗ lực này do Caldera Systems dẫn dắt. Công ty chính thức thành lập vào ngày 21 tháng 8 năm 1998 dưới hình thức một công ty tách ra từ Orem, Utah, do Giám đốc Điều hành Ransom Love lãnh đạo. Thay vì hướng tới những người dùng cá nhân đam mê công nghệ, Love quyết tâm mang đến một hệ điều hành sẵn sàng cho doanh nghiệp, được thiết kế riêng cho các mạng máy tính nội bộ.
Cầu nối giữa mã nguồn mở và CNTT doanh nghiệp
Để thu hút các bộ phận CNTT doanh nghiệp, Caldera đã đóng gói trực tiếp phần mềm thương mại độc quyền vào bản phân phối OpenLinux, được bán lẻ với giá 49 USD. Gói sản phẩm này tích hợp Novell NetWare cho Linux, Sun Wabi để chạy các ứng dụng Windows, Corel WordPerfect cùng PowerQuest PartitionMagic dùng cho việc chia lại phân vùng ổ cứng. Năm 1999, Caldera triển khai hệ thống quản trị đồ họa mang tên COAS và trở thành bản phân phối đầu tiên áp dụng Webmin làm công cụ quản lý chuẩn mực. Dù giới thuần túy mã nguồn mở tranh cãi gay gắt về chiến lược lai thương mại này, Caldera vẫn quả quyết rằng sự kết hợp giữa mã nguồn mở và các công cụ kinh doanh từ bên thứ ba sẽ mang lại một chiếc cầu nối thực tiễn đưa doanh nghiệp đến với các hệ thống mở.
Đỉnh cao cơn sốt và đợt IPO tháng 3 năm 2000
Khi sự hào hứng của Phố Wall dành cho phần mềm mã nguồn mở bùng nổ, các nhà đầu tư tổ chức đã nhanh chóng chú ý. Ngày 10 tháng 1 năm 2000, Caldera công bố khoản đầu tư tư nhân trị giá 30 triệu USD từ các gã khổng lồ công nghệ bao gồm Sun Microsystems, Novell, Citrix và Santa Cruz Operation (SCO), đồng thời nộp hồ sơ phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Hai tháng sau, vào ngày 21 tháng 3 năm 2000, Caldera chính thức niêm yết trên sàn Nasdaq với mã chứng khoán CALD. Cổ phiếu của công ty tăng vọt từ giá chào bán 14 USD lên mức giá đóng cửa 29 7/16 USD ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, huy động thành công 70 triệu USD và đạt mức định giá thị trường 1,1 tỷ USD.
Thâu tóm gã khổng lồ để chiếm lĩnh kênh bán hàng VAR
Sở hữu nguồn vốn dồi dào sau đợt IPO, Caldera bắt đầu thực thi chiến lược hợp nhất đầy tham vọng. Ngày 2 tháng 8 năm 2000, công ty công bố thỏa thuận thâu tóm Các bộ phận Dịch vụ và Phần mềm Máy chủ của SCO, bao gồm cả hệ điều hành UnixWare, với thương vụ được định giá từ 110 triệu đến 114 triệu USD. Xét về quy mô vận hành, đây là một sự chênh lệch lớn: SCO sở hữu 900 nhân sự, trong khi lực lượng lao động của Caldera chỉ vỏn vẹn 120 người. Tuy nhiên, Caldera theo đuổi thương vụ này chủ yếu nhằm thâu tóm mạng lưới 15.000 đại lý bán hàng gia tăng giá trị (VAR) của SCO, với hy vọng chuyển đổi các kênh bán hàng Unix truyền thống sang triển khai Linux doanh nghiệp.
Rào cản bản quyền và bước chuyển sang SCO Group
Thương vụ thâu tóm sớm vấp phải những rào cản lớn về kỹ thuật và pháp lý. Caldera từng lên kế hoạch mở mã nguồn cho hệ điều hành UnixWare, nhưng ý định này nhanh chóng thất bại do vướng mắc bản quyền với các bên thứ ba và sự phản đối từ các đối tác lớn trong ngành, đặc biệt là Intel. Cùng lúc đó, các khoản thua lỗ tài chính tăng lên nhanh chóng. Trong năm tài chính 2000, Caldera ghi nhận khoản lỗ 39,2 triệu USD trên tổng doanh thu khiêm tốn chỉ 4,3 triệu USD. Không thể tạo ra lợi nhuận hay hợp nhất êm đẹp Linux với hệ thống Unix truyền thống, công ty đã tiến hành cải tổ bộ máy lãnh đạo.
Vào tháng 6 năm 2002, Darl McBride được bổ nhiệm thay thế Ransom Love ở vị trí CEO. Dưới sự dẫn dắt của McBride, doanh nghiệp đổi tên thành The SCO Group, chính thức từ bỏ mô hình Linux doanh nghiệp lai để tập trung vào các vụ kiện tụng bản quyền phần mềm doanh nghiệp. Giai đoạn ngắn ngủi Caldera nỗ lực đưa Linux thương mại vào dòng chảy chủ lưu thông qua việc đóng gói phần mềm độc quyền đã khép lại, nhường chỗ cho các chiến lược thực thi quyền sở hữu trí tuệ gay gắt, kết thúc một trong những thử nghiệm doanh nghiệp kỳ lạ nhất trên thị trường phần mềm.
Ảnh minh họa do AI tạo, không phải ảnh tư liệu.
Nguồn: Caldera International