16/09/2026 · VietTechies · Biên tập
Theo TechRadar, hai phần ba trong số 25.000 lao động Anh tham gia khảo sát của Deloitte đã dùng AI tạo sinh cho công việc. Gần một phần ba số người dùng này cho biết công ty không biết việc đó. Kết quả phản ánh tình trạng “shadow AI”, tức nhân viên sử dụng các công cụ AI chưa được tổ chức phê duyệt hoặc quản lý.
AI được sử dụng ngoài tầm kiểm soát
Nhân viên có thể âm thầm chọn các dịch vụ AI công cộng quen thuộc thay vì công cụ do công ty cung cấp, hoặc tự tìm đến AI khi nơi làm việc chưa có lựa chọn được phê duyệt. Họ có thể xem đây là cách đơn giản để hoàn thành nhiệm vụ nhanh hơn, nhưng việc không công khai khiến doanh nghiệp khó giám sát, xác định trách nhiệm và đánh giá mức ghi nhận phù hợp đối với công việc có AI hỗ trợ.
Rủi ro đối với dữ liệu công ty
Một khảo sát riêng của PagerDuty được TechRadar dẫn lại cho thấy 88% người lao động từng chia sẻ thông tin liên quan đến công việc với các hệ thống AI công cộng. Trong đó, 43% đã đưa email hoặc nội dung trao đổi vào các hệ thống đó, 40% chia sẻ ghi chú cuộc họp, 34% nhập thông tin khách hàng và 31% cung cấp dữ liệu kinh doanh nhạy cảm như thông tin tài chính hoặc tài liệu mật của công ty.
Những con số này cho thấy vấn đề không chỉ nằm ở việc nhân viên có công khai mức tăng năng suất hay không. Thông tin được nhập vào chatbot chưa được phê duyệt có thể nằm ngoài các biện pháp kiểm soát bảo mật của doanh nghiệp, từ đó tạo nguy cơ làm lộ hồ sơ khách hàng và dữ liệu nội bộ.
Khoảng cách về niềm tin và chính sách
Người lao động cũng tỏ ra hoài nghi về cách doanh nghiệp quản trị AI. Theo PagerDuty, 72% cho rằng họ hiểu AI rõ hơn đội ngũ công nghệ tại tổ chức của mình, còn 77% nhận định các hạn chế của công ty đang cản trở sự phát triển nghề nghiệp. Khoảng cách này có thể thúc đẩy nhân viên vượt qua những biện pháp kiểm soát mà họ cho là thiếu thực tế hoặc lỗi thời.
Nguồn tin không nêu chi tiết chính sách đang được áp dụng tại các tổ chức tham gia khảo sát. Vì vậy, kết quả không chứng minh rằng mọi trường hợp sử dụng AI không công khai đều vi phạm quy định cụ thể. Tuy nhiên, các số liệu cho thấy tại nhiều nơi làm việc, tốc độ tiếp nhận AI của nhân viên đã vượt quá tiến độ phê duyệt chính thức.
Nhân viên tự chi trả
Nghiên cứu của Deloitte còn ước tính người lao động Anh chi 958 triệu bảng tiền cá nhân mỗi năm cho các công cụ AI tạo sinh phục vụ công việc. Việc tự đăng ký dịch vụ trả phí mở thêm một con đường nằm ngoài quy trình mua sắm và giám sát của doanh nghiệp, khiến công ty khó biết những dịch vụ nào đang xử lý thông tin kinh doanh của mình.
Ảnh minh họa do AI tạo.